Công bố sản phẩm thực phẩm và mỹ phẩm

Nếu bạn vừa đọc ở đâu đó rằng thủ tục tự công bố sản phẩm thực phẩm đã bị bãi bỏ từ 26/01/2026, thông tin đó không đúng với thực tế đang áp dụng. Nghị định làm nên thay đổi ấy đã bị tạm ngưng hiệu lực — hai lần — và Nghị định 15/2018/NĐ-CP vẫn là văn bản đang được áp dụng.

Đây là mảng biến động nhất trong cả nhóm giấy phép con. Trang này ghi lại đúng diễn biến, kèm ngày, và nói rõ việc gì phải kiểm lại trước mỗi hồ sơ.

Diễn biến thật, theo ngày

26/01/2026. Chính phủ ban hành Nghị định 46/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm, thay toàn bộ Nghị định 15/2018/NĐ-CP, trong đó bỏ thủ tục tự công bố sản phẩm. Cùng thời điểm có Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm.

Ngay sau đó. Cả hai văn bản bị tạm ngưng hiệu lực thi hành theo Nghị quyết 09/2026/NQ-CP.

06/4/2026. Chính phủ ban hành Nghị quyết 15/2026/NQ-CP, hiệu lực từ ngày ký, kéo dài việc tạm ngưng hiệu lực của Nghị định 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP cho đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và nghị định hướng dẫn luật sửa đổi có hiệu lực thi hành.

Trong thời gian tạm ngưng — tức thời điểm này — Nghị định 15/2018/NĐ-CP ngày 02/02/2018 và các văn bản hướng dẫn tiếp tục có hiệu lực. Hồ sơ nộp trước 06/4/2026 cũng được giải quyết theo Nghị định 15/2018. Điều này được xác nhận trên bản tin của Chính phủ ngày 08/4/2026.

Chúng tôi nhắc chuyện này không để bắt bẻ ai. Hậu quả rất cụ thể: chuẩn bị hồ sơ theo một nghị định đang bị tạm ngưng là nộp vào rồi bị trả lại, mất thêm một vòng. Và vì đây đã là lần tạm ngưng thứ hai, nguyên tắc vận hành của chúng tôi là tra lại văn bản trước mỗi hồ sơ, không dựa vào bài viết nào — kể cả trang này.

Ba nhóm sản phẩm, ba đường đi khác nhau

Đây là chỗ khách hay gộp thành một, rồi chuẩn bị sai từ đầu. “Công bố sản phẩm” thực ra là ba thủ tục khác nhau, thuộc ba hệ văn bản, do ba loại cơ quan xử lý.

Nhóm 1 — Tự công bố sản phẩm

Theo Điều 4 và Điều 5 Nghị định 15/2018/NĐ-CP, áp dụng cho: thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, dụng cụ chứa đựng thực phẩm, vật liệu bao gói tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.

Hồ sơ gọn: Bản tự công bố sản phẩm theo Mẫu số 01 Phụ lục I Nghị định 15/2018, kèm Phiếu kết quả kiểm nghiệm an toàn thực phẩm trong vòng 12 tháng.

Cách làm có hai điểm quan trọng mà nhiều người chưa biết. Thứ nhất, tổ chức, cá nhân tự công bố trên phương tiện thông tin đại chúng hoặc trang thông tin điện tử của mình, và nộp 01 bản đến cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền. Thứ hai — điểm có giá trị nhất — sản phẩm được sản xuất, kinh doanh ngay sau khi tự công bố. Không phải chờ ai duyệt. Hồ sơ lưu tại cơ sở và xuất trình khi có yêu cầu kiểm tra.

Nói cách khác: đây là thủ tục mà cơ chế là hậu kiểm. Giá trị của dịch vụ không nằm ở việc “xin được”, mà ở chỗ bản tự công bố và bộ hồ sơ lưu đứng vững được khi có đoàn kiểm tra.

Nhóm 2 — Đăng ký bản công bố sản phẩm

Theo Điều 6, 7, 8 Nghị định 15/2018, nhóm này không được tự công bố mà phải đăng ký và chờ cấp Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm:

• Thực phẩm bảo vệ sức khỏe;
• Thực phẩm dinh dưỡng y học;
• Thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt;
• Sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ đến 36 tháng tuổi;
• Phụ gia thực phẩm hỗn hợp có công dụng mới, hoặc phụ gia không thuộc danh mục được phép sử dụng.

Đây là nhóm mà hồ sơ dày hơn nhiều: ngoài bản công bố còn cần tài liệu chứng minh công dụng, bằng chứng khoa học, tiêu chuẩn sản phẩm, nhãn dự kiến. Nhầm sản phẩm của mình từ nhóm 2 sang nhóm 1 là lỗi nghiêm trọng: bạn tưởng đã tự công bố xong và bán hàng, trong khi thực tế là đang kinh doanh một sản phẩm chưa được đăng ký.

Nhóm 3 — Mỹ phẩm

Mỹ phẩm không dùng cơ chế công bố của Nghị định 15/2018. Mỹ phẩm dùng Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm, và kết quả là một số tiếp nhận Phiếu công bố:

• Mỹ phẩm nhập khẩu → Cục Quản lý Dược, Bộ Y tế tiếp nhận và cấp số tiếp nhận;
• Mỹ phẩm sản xuất trong nước → Sở Y tế địa phương.

Phân biệt tiếp một tầng nữa: Nghị định 93/2016/NĐ-CP quy định điều kiện sản xuất mỹ phẩm, và giấy chứng nhận theo nghị định này cấp cho nhà máy. Còn từng sản phẩm vẫn phải công bố riêng trước khi lưu hành. Hai thứ này không thay cho nhau.

Có một dự thảo nghị định quản lý mỹ phẩm mới đang được xây dựng, với nội dung liên quan đến số tiếp nhận Phiếu công bố mỹ phẩm nhập khẩu. Đó vẫn là dự thảo, chưa có hiệu lực — chúng tôi không làm hồ sơ theo dự thảo, và cũng không khuyên bạn chờ nó.

Kiểm nghiệm: phần bạn phải tự đi và tự trả

Phiếu kết quả kiểm nghiệm là thành phần hồ sơ mà chúng tôi không thể thay bạn, vì nó gắn với mẫu sản phẩm thật của bạn. Bạn gửi mẫu đến phòng kiểm nghiệm được chỉ định hoặc được công nhận, và trả chi phí kiểm nghiệm trực tiếp cho họ.

Hai lỗi hay gặp ở bước này:

Phiếu quá 12 tháng. Nghị định 15/2018 yêu cầu phiếu trong vòng 12 tháng. Doanh nghiệp có nhiều sản phẩm thường lấy lại phiếu cũ của một lô kiểm nghiệm trước, và quá hạn mà không để ý.

Chỉ tiêu kiểm nghiệm không đủ hoặc không đúng. Mỗi loại sản phẩm có bộ chỉ tiêu riêng theo quy chuẩn kỹ thuật tương ứng. Kiểm nghiệm thiếu chỉ tiêu thì phiếu không dùng được cho hồ sơ, và bạn phải gửi mẫu lại — mất cả tiền lẫn thời gian. Việc của chúng tôi là xác định đúng bộ chỉ tiêu trước khi bạn gửi mẫu.

Nhãn sản phẩm: đang trong giai đoạn thay đổi

Nhãn là thứ gắn chặt với hồ sơ công bố — tên sản phẩm trên nhãn phải khớp với tên trong bản công bố, thành phần phải khớp, công dụng không được vượt quá nội dung đã công bố. Quy định về ghi nhãn hàng hóa hiện cũng đang trong giai đoạn thay đổi, nên chúng tôi kiểm tra văn bản đang áp dụng tại thời điểm làm hồ sơ thay vì dẫn một số hiệu văn bản lên trang này rồi để nó lỗi thời.

Đây là lỗi tốn kém nhất của mảng công bố: in xong 20.000 vỏ hộp rồi mới phát hiện nhãn ghi công dụng quá nội dung được công bố. Nhãn phải được rà trước khi in, cùng lúc với bản công bố.

Vì sao mảng này đáng làm thường xuyên

Khác với các giấy phép con khác — làm một lần, dùng ba năm — công bố sản phẩm là việc lặp lại theo từng sản phẩm. Một cơ sở sản xuất nước mắm có bảy loại dung tích và ba dòng sản phẩm thì có hơn hai mươi mã sản phẩm cần công bố, và mỗi lần ra sản phẩm mới là một hồ sơ mới.

Thực tế đó dẫn tới hai điều. Một, giá trị cho khách nằm ở việc có người giữ toàn bộ bộ hồ sơ công bố của họ ở một chỗ, biết cái nào sắp hết hạn phiếu kiểm nghiệm, cái nào cần làm lại khi đổi công thức. Hai, đây là mảng mà một nhà sản xuất nhỏ dễ bị động nhất khi quy định đổi — như lần tạm ngưng hai văn bản vừa rồi.

Chúng tôi làm gì cho bạn

Chúng tôi nhận trọn gói:

• Kiểm tra văn bản đang áp dụng tại đúng thời điểm bạn làm hồ sơ — Nghị định 46/2026 đã hết tạm ngưng chưa, Luật An toàn thực phẩm sửa đổi đã có hiệu lực chưa.
• Phân loại sản phẩm của bạn vào đúng nhóm: tự công bố, đăng ký bản công bố, hay mỹ phẩm. Đây là bước quyết định toàn bộ phần sau, và là bước chúng tôi làm kỹ nhất.
• Xác định bộ chỉ tiêu kiểm nghiệm đúng cho loại sản phẩm của bạn, trước khi bạn gửi mẫu, để không phải kiểm lại.
• Soạn bản tự công bố, bản công bố sản phẩm hoặc phiếu công bố mỹ phẩm cùng toàn bộ tài liệu kèm theo.
• Rà nhãn trước khi bạn in: tên, thành phần, định lượng, công dụng, và sự khớp nhau giữa nhãn và bản công bố.
• Công bố và nộp hồ sơ đúng cơ quan: cơ quan quản lý nhà nước theo ngành với thực phẩm, Cục Quản lý Dược hoặc Sở Y tế với mỹ phẩm.
• Dựng bộ hồ sơ lưu tại cơ sở cho hậu kiểm, và giữ bản sao để bạn không mất căn cứ chứng minh.
• Theo dõi và báo bạn khi quy định đổi — đây là mảng đổi nhiều nhất, và chúng tôi thông báo cho khách cũ khi có văn bản mới.

Việc bạn phải tự làm: gửi mẫu đi kiểm nghiệm và trả chi phí kiểm nghiệm, và lưu giữ hồ sơ tự công bố tại cơ sở để xuất trình khi kiểm tra.

Điều chúng tôi không làm: không soạn nội dung công dụng vượt quá bằng chứng mà bạn có. Với thực phẩm bảo vệ sức khỏe, đây vừa là lý do hồ sơ bị trả lại, vừa là rủi ro xử phạt về quảng cáo sau này. Nếu sản phẩm của bạn chưa có bằng chứng cho công dụng muốn ghi, chúng tôi nói rõ cần có gì, rồi bạn quyết định. Phí dịch vụ tính theo từng sản phẩm, báo giá bằng văn bản, tách bạch với chi phí kiểm nghiệm và các khoản nộp cho cơ quan nhà nước.

Hồ sơ cần chuẩn bị

• Bản tự công bố sản phẩm theo Mẫu số 01 Phụ lục I Nghị định 15/2018/NĐ-CP — với nhóm tự công bố
• Phiếu kết quả kiểm nghiệm an toàn thực phẩm của sản phẩm trong vòng 12 tháng, đủ bộ chỉ tiêu theo quy chuẩn kỹ thuật tương ứng
• Bản công bố sản phẩm và tài liệu chứng minh công dụng, bằng chứng khoa học — với nhóm phải đăng ký bản công bố
• Tiêu chuẩn sản phẩm và nhãn dự kiến của sản phẩm
• Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc đăng ký hộ kinh doanh, ngành nghề phù hợp
• Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm theo mẫu — với mỹ phẩm
• Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất mỹ phẩm theo Nghị định 93/2016/NĐ-CP — với cơ sở sản xuất mỹ phẩm trong nước

Trình tự thực hiện

1. Kiểm tra văn bản đang áp dụng — Nghị định 46/2026/NĐ-CP đang bị tạm ngưng, vẫn làm theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP
2. Phân loại sản phẩm vào đúng nhóm: tự công bố, phải đăng ký bản công bố, hay mỹ phẩm
3. Xác định bộ chỉ tiêu kiểm nghiệm đúng cho loại sản phẩm, rồi gửi mẫu đi kiểm nghiệm
4. Soạn bản công bố và toàn bộ tài liệu kèm theo; rà nhãn trước khi in
5. Công bố và nộp hồ sơ đúng cơ quan theo nhóm sản phẩm
6. Lưu hồ sơ tại cơ sở để xuất trình khi kiểm tra — cơ chế quản lý là hậu kiểm

Những trường hợp hồ sơ bị trả lại

Biết trước mấy điều này thì bạn đỡ mất một vòng đi lại:

Căn cứ pháp lý

Pháp luật thay đổi thường xuyên. Nội dung trang này cập nhật tới 25/10/2026. Trước khi làm thủ tục, bạn nên liên hệ để chúng tôi kiểm tra lại quy định hiện hành.

Câu hỏi thường gặp