Đăng ký thường trú, tạm trú, tách hộ

Đăng ký cư trú là việc ghi thông tin nơi bạn ở vào Cơ sở dữ liệu về cư trú do Bộ Công an quản lý. Từ 01/01/2023 không còn sổ hộ khẩu giấy, không còn sổ tạm trú giấy — kết quả của mọi thủ tục trong nhóm này là dữ liệu, và bạn tự xem được trên ứng dụng VNeID. Thẩm quyền giải quyết nay thuộc Công an cấp xã; công an cấp huyện đã không còn.

Trang này gộp ba việc thường đi cùng nhau: đăng ký thường trú (chuyển hộ khẩu về một chỗ ở), đăng ký tạm trú (ở nơi khác từ 30 ngày trở lên) và tách hộ (lập hộ riêng ngay tại chỗ ở đang sống chung). Dưới đây là đường đi của bộ hồ sơ:

Hiểu nhầm phổ biến: “thuê nhà thì phải công chứng hợp đồng mới nhập hộ khẩu được”

Đây là câu nhiều người vẫn nghe, và là lý do không ít gia đình bỏ cuộc giữa chừng vì chủ nhà ngại đi công chứng.

Quy định đã đổi. Nghị định 58/2026/NĐ-CP ban hành ngày 13/02/2026 sửa điểm a khoản 3 Điều 5 Nghị định 154/2024/NĐ-CP, ghi rõ: giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp trong trường hợp thuê, mượn, ở nhờ là văn bản cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ của cơ quan, tổ chức, cá nhân, và văn bản đó không phải công chứng hoặc chứng thực.

Nghĩa là một hợp đồng thuê nhà viết tay, hai bên cùng ký, là đủ về mặt hình thức. Nếu nơi nào yêu cầu bạn mang đi công chứng, hãy hỏi lại họ căn cứ ở điều khoản nào.

Cùng nghị định đó còn mở thêm một cánh cửa nữa: ý kiến đồng ý của chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở làm được bằng bốn cách — ghi rõ nội dung đồng ý rồi ký vào tờ khai; xác nhận qua VNeID hoặc dịch vụ công trực tuyến; trao đổi trực tiếp với cán bộ khi cơ quan đi kiểm tra, xác minh; hoặc làm một văn bản đồng ý riêng. Chủ nhà ở xa vẫn đồng ý được mà không phải về.

Điều kiện thật sự khó: diện tích sàn tối thiểu

Rào cản của thủ tục này không nằm ở giấy tờ mà nằm ở diện tích. Khi đăng ký thường trú vào chỗ ở thuê, mượn, ở nhờ, pháp luật giao Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định mức diện tích tối thiểu.

Tại Cần Thơ, mức hiện hành là 12 m² sàn cho mỗi người, theo Nghị quyết 33/2025/NQ-HĐND được Hội đồng nhân dân thành phố thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực ngay từ ngày đó. Nghị quyết này thay Nghị quyết 14/2022/NQ-HĐND.

Con số 12 m² là kết quả của việc sáp nhập ba địa phương: trước đây Cần Thơ cũ quy định theo khu vực, có nơi tới 20 m² sàn mỗi người, trong khi Hậu Giang và Sóc Trăng đều ở mức 8 m². Mức 12 m² là mức chung sau khi thống nhất, và nó dễ hơn hẳn mức cũ của nội ô Cần Thơ. Nếu bạn từng bị từ chối vì thiếu diện tích trước tháng 12/2025, rất đáng nộp lại.

Hai điểm cần lưu ý: mức này chỉ áp dụng cho chỗ ở thuê, mượn, ở nhờ — nhà thuộc sở hữu của chính bạn thì không bị ràng buộc diện tích. Và cách tính diện tích sàn nên hỏi lại Công an cấp xã nơi bạn định đăng ký, vì nghị quyết không giải thích chi tiết cách đo.

Đăng ký cư trú cho con: mốc 60 ngày và một quy định dễ chịu

Nghị định 58/2026/NĐ-CP sửa lại Điều 7 Nghị định 154/2024/NĐ-CP, phần riêng về người chưa thành niên có hiệu lực từ 01/7/2026. Ba điều bạn nên biết:

• Trong 60 ngày kể từ ngày đăng ký khai sinh, cha, mẹ, chủ hộ hoặc người giám hộ phải làm thủ tục đăng ký thường trú, tạm trú hoặc khai báo thông tin cư trú cho trẻ.
• Trẻ dưới 6 tuổi được đăng ký thường trú tại nơi thường trú của cha, mẹ hoặc người giám hộ ngay cả khi không sống thực tế ở đó. Đây là quy định cởi mở, hợp với thực tế nhiều gia đình gửi con về quê cho ông bà.
• Với trẻ dưới 6 tuổi đăng ký tại nơi cha, mẹ, người giám hộ đang cư trú, cơ quan đăng ký không phải kiểm tra, xác minh điều kiện đăng ký — bỏ hẳn một khâu từng kéo dài hồ sơ.
• Trường hợp Tòa án giao con cho cha hoặc mẹ nuôi dưỡng thì người được giao là người kê khai.

Nếu con bạn dưới 6 tuổi và chưa đăng ký khai sinh, nên làm liên thông thay vì làm riêng từng việc — xem trang đăng ký khai sinh, khai tử.

Tách hộ: điều kiện gọn hơn nhiều người tưởng

Tách hộ là lập một hộ gia đình mới ngay tại chỗ ở hiện tại, không phải chuyển đi đâu. Người ta thường cần tách hộ khi làm thủ tục vay vốn, xin học cho con, xác định đối tượng chính sách, hoặc đơn giản là sau khi lập gia đình.

Theo Điều 25 Luật Cư trú 2020, điều kiện cốt lõi chỉ là: thành viên hộ gia đình muốn tách phải có năng lực hành vi dân sự đầy đủ; nếu nhiều người cùng tách để lập một hộ mới thì phải có ít nhất một người đủ năng lực. Hồ sơ là tờ khai CT01 ghi rõ ý kiến đồng ý của chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp.

Riêng trường hợp vợ chồng đã ly hôn nhưng vẫn ở chung một nhà, hồ sơ cần thêm bản án hoặc quyết định ly hôn và văn bản về việc tiếp tục được sử dụng chỗ ở hợp pháp đó. Đây là tình huống chúng tôi gặp nhiều và cũng là tình huống dễ bị trả hồ sơ nhất, vì hai bên thường chưa thỏa thuận xong phần chỗ ở.

Thời hạn giải quyết tách hộ là 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ — ngắn hơn đăng ký thường trú.

Nộp ở đâu, mất bao lâu

Nộp tại Công an cấp xã nơi bạn muốn đăng ký, trực tiếp hoặc trực tuyến qua Cổng dịch vụ công và ứng dụng VNeID. Khi tiếp nhận, cơ quan cấp phiếu tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả mẫu CT04; hồ sơ thiếu thì cấp phiếu hướng dẫn bổ sung mẫu CT05; không đủ điều kiện thì từ chối bằng phiếu mẫu CT06 và phải nêu rõ lý do.

Thời hạn: đăng ký thường trú 07 ngày làm việc, tách hộ 05 ngày làm việc. Lệ phí do Hội đồng nhân dân thành phố quy định, mức rất nhỏ và có biên lai; nhiều thời điểm nộp trực tuyến qua VNeID còn được miễn. Chúng tôi không ghi con số cụ thể ở đây vì chính sách miễn giảm thay đổi theo từng đợt — bạn kiểm tra trên Cổng dịch vụ công tại thời điểm nộp, hoặc hỏi chúng tôi.

Chúng tôi làm gì cho bạn, và không làm gì

Toàn bộ các bước trên đều ủy quyền được. Không có khâu nào trong hồ sơ cư trú buộc bạn phải có mặt tại trụ sở công an. Phần việc của chúng tôi là xác định đúng chỗ ở của bạn thuộc dạng nào, soạn tờ khai CT01 cho khớp, thu xếp ý kiến đồng ý của chủ hộ và chủ nhà theo cách thuận tiện nhất cho họ, nộp hồ sơ, theo dõi và xử lý khi cơ quan yêu cầu bổ sung.

Trước khi nhận việc, chúng tôi xem giấy tờ bạn đang có và nói thẳng hồ sơ có đủ điều kiện không. Nếu diện tích chỗ ở không đạt 12 m² mỗi người, chúng tôi nói ngay chứ không nhận tiền rồi mới báo. Bước này miễn phí.

Một điều chúng tôi không làm: không khai man quan hệ nhân thân, không khai khống diện tích, không dựng hợp đồng thuê giả để đủ điều kiện đăng ký. Thông tin cư trú là dữ liệu gốc để làm hàng chục thủ tục khác về sau — một dòng sai trong đó sẽ theo bạn nhiều năm, và việc khai sai còn là hành vi bị xử phạt. Nếu có nơi nào nhận “lo nhập khẩu” cho một chỗ ở không đủ điều kiện, thứ họ bán cho bạn là rủi ro chứ không phải dịch vụ.

Sau khi xong, chúng tôi hướng dẫn bạn tự kiểm tra lại trên VNeID — vì không còn sổ giấy để cầm, cách duy nhất biết thông tin đã được cập nhật đúng là tự mở ứng dụng xem. Nếu bạn cần một tờ giấy để nộp cho nơi khác, xem trang xác nhận thông tin về cư trú.

Hồ sơ cần chuẩn bị

• Tờ khai thay đổi thông tin cư trú mẫu CT01 (Thông tư 53/2025/TT-BCA)
• Căn cước công dân hoặc thẻ căn cước của người đăng ký
• Giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp: giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy tờ về nhà ở
• Văn bản cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ (không phải công chứng, chứng thực)
• Giấy tờ chứng minh đủ diện tích nhà ở tối thiểu 12 m² sàn/người khi đăng ký vào chỗ ở thuê, mượn, ở nhờ
• Ý kiến đồng ý của chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp
• Giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân khi đăng ký về ở với người thân
• Giấy khai sinh khi đăng ký cư trú cho người chưa thành niên
• Bản án hoặc quyết định ly hôn và văn bản về việc tiếp tục sử dụng chỗ ở (trường hợp vợ chồng ly hôn tách hộ tại cùng chỗ ở)
• Văn bản ủy quyền khi không trực tiếp làm thủ tục

Trình tự thực hiện

1. Xác định chỗ ở thuộc dạng nào: sở hữu, thuê, mượn hay ở nhờ, và đối chiếu điều kiện diện tích tối thiểu
2. Thu xếp ý kiến đồng ý của chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở, bằng chữ ký trên tờ khai, xác nhận qua VNeID hoặc văn bản riêng
3. Soạn tờ khai thay đổi thông tin cư trú mẫu CT01 và tập hợp giấy tờ chứng minh
4. Nộp hồ sơ tại Công an cấp xã hoặc trực tuyến, nhận phiếu tiếp nhận và hẹn trả kết quả mẫu CT04
5. Theo dõi, bổ sung hồ sơ nếu cơ quan cấp phiếu hướng dẫn bổ sung mẫu CT05
6. Nhận kết quả và kiểm tra lại thông tin cư trú trên ứng dụng VNeID

Những trường hợp hồ sơ bị trả lại

Biết trước mấy điều này thì bạn đỡ mất một vòng đi lại:

Căn cứ pháp lý

Pháp luật thay đổi thường xuyên. Nội dung trang này cập nhật tới 24/10/2026. Trước khi làm thủ tục, bạn nên liên hệ để chúng tôi kiểm tra lại quy định hiện hành.

Câu hỏi thường gặp