Hộ kinh doanh chuyển từ thuế khoán sang kê khai

Từ 01/01/2026, thuế khoán với hộ kinh doanh đã chấm dứt hoàn toàn. Mọi hộ kinh doanh chuyển sang tự kê khai theo doanh thu thực tế, phải ghi chép sổ sách và giữ hóa đơn chứng từ. Cùng ngày đó, lệ phí môn bài cũng bị bãi bỏ. Đây là thay đổi lớn nhất với hộ kinh doanh trong hai chục năm qua, và đến giờ vẫn còn rất nhiều hộ chưa làm đúng.

Dưới đây là đường đi của một hồ sơ chuyển đổi, ghi rõ bước nào bạn buộc phải tự làm:

Nỗi sợ lớn nhất: kê khai doanh thu thật thì có bị truy thu các năm khoán cũ không?

Đây là câu hỏi chúng tôi nghe nhiều nhất, và là lý do khiến nhiều hộ cố tình khai thấp hơn thực tế trong năm đầu tiên. Lập luận của họ nghe có vẻ hợp lý: “Bao nhiêu năm nay tôi đóng khoán 2 triệu một tháng. Giờ khai doanh thu thật ra 300 triệu một năm, cơ quan thuế nhìn vào là biết ngay mức khoán cũ quá thấp, rồi họ truy thu ngược về mấy năm trước.”

Lo lắng đó không có căn cứ. Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định rõ: cơ quan thuế không sử dụng doanh thu năm 2026 để tính lại nghĩa vụ thuế của các năm trước. Ngoại lệ duy nhất là trường hợp hộ kinh doanh có hành vi che giấu doanh thu — tức là cố tình gian lận, chứ không phải chuyện mức khoán cũ do cơ quan thuế ấn định thấp.

Điều này hợp lý nếu bạn nghĩ kỹ: mức khoán không phải do bạn tự khai, mà do cơ quan thuế ấn định sau khi khảo sát. Nhà nước xóa thuế khoán vì phương pháp đó không còn phù hợp, chứ không phải để lật lại những năm đã áp dụng nó.

Ngược lại, khai thấp hơn thực tế trong giai đoạn này mới là thứ nguy hiểm. Doanh thu của bạn giờ để lại dấu vết ở nhiều nơi cùng lúc: hóa đơn điện tử, tài khoản ngân hàng đã khai báo với cơ quan thuế, dữ liệu từ sàn thương mại điện tử và ứng dụng giao hàng. Chênh lệch giữa những nguồn này với tờ khai là thứ hệ thống tự phát hiện, không cần ai đi kiểm tra.

Ngưỡng đã nâng lên 1 tỷ, và áp dụng lùi về đầu năm 2026

Phần lớn bài viết trên mạng vẫn đang ghi ngưỡng doanh thu không chịu thuế là 500 triệu đồng một năm. Con số đó đã cũ.

Nghị định 141/2026/NĐ-CP, ban hành ngày 29/4/2026, đã thay cụm “500 triệu đồng” bằng “01 tỷ đồng” ở hàng loạt điều khoản của Nghị định 68/2026/NĐ-CP. Quan trọng hơn: nghị định này có hiệu lực từ 01/01/2026, tức là áp dụng lùi về đầu năm.

Hệ quả thực tế rất cụ thể. Nếu quý I năm 2026 bạn đã kê khai và nộp thuế vì doanh thu vượt 500 triệu, nhưng tính cả năm doanh thu của bạn không quá 1 tỷ, thì số thuế đã nộp đó được xử lý theo Điều 12 Nghị định 68/2026 — bù trừ vào nghĩa vụ sau hoặc hoàn lại. Số hộ rơi vào tình huống này không ít, và phần lớn không biết mình có quyền yêu cầu.

Nói gọn: doanh thu cả năm từ 1 tỷ đồng trở xuống thì không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân.

Dưới ngưỡng không phải nộp thuế, nhưng không phải là không phải làm gì

Đây là hiểu nhầm thứ hai, và là lý do phổ biến nhất khiến hộ kinh doanh bị phạt trong năm 2026.

Không phải nộp thuế không đồng nghĩa với không phải khai báo. Hộ có doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống vẫn phải thông báo doanh thu thực tế phát sinh trong năm cho cơ quan thuế, chậm nhất ngày 31/01 của năm sau. Hộ mới ra kinh doanh trong 6 tháng đầu năm còn phải thông báo doanh thu tính đến 30/6, chậm nhất ngày 31/7.

Thêm một nghĩa vụ mới mà nhiều hộ chưa biết: phải khai báo với cơ quan thuế các tài khoản ngân hàng và ví điện tử dùng để nhận tiền kinh doanh. Quy định này ở Nghị định 68/2026 và được hướng dẫn chi tiết tại Thông tư 18/2026/TT-BTC. Nếu bạn vẫn đang nhận chuyển khoản vào tài khoản cá nhân dùng chung cho cả việc nhà, đây là việc cần xử lý sớm — tách riêng một tài khoản cho kinh doanh rồi khai báo, vừa đúng quy định vừa đỡ rắc rối khi đối chiếu sau này.

Trên 1 tỷ thì tính thuế thế nào

Có hai khoản phải nộp, tính theo hai cách khác nhau.

Thuế giá trị gia tăng

Tính theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, tỷ lệ phụ thuộc ngành nghề: 1% với phân phối, cung cấp hàng hóa; 3% với sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu; 5% với dịch vụ và xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu; 2% với hoạt động kinh doanh khác.

Thuế thu nhập cá nhân

Theo Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, cách tính phụ thuộc quy mô doanh thu:

• Trên ngưỡng đến 3 tỷ đồng một năm: bạn được chọn một trong hai cách. Cách thứ nhất là nhân tỷ lệ phần trăm với phần doanh thu vượt ngưỡng — 0,5% với phân phối hàng hóa, 2% với dịch vụ và xây dựng không bao thầu, 1,5% với sản xuất và vận tải, 5% với cho thuê tài sản và nội dung số, 1% với hoạt động khác. Cách thứ hai là nhân thuế suất 15% với thu nhập tính thuế, tức doanh thu trừ chi phí.
• Trên 3 tỷ đồng: bắt buộc tính theo thu nhập tính thuế, thuế suất 17% với mức trên 3 đến 50 tỷ, 20% với mức trên 50 tỷ.

Chọn cách nào là quyết định đáng tiền nhất của cả năm, vì hai cách cho ra con số rất khác nhau và đã chọn cách tính theo thu nhập thì phải giữ ổn định hai năm liên tục, không đổi qua đổi lại được.

Nguyên tắc chung: hộ có biên lợi nhuận mỏng nhưng doanh thu lớn — tạp hóa, đại lý, cửa hàng vật liệu — thường có lợi khi tính theo thu nhập, vì giá vốn hàng bán rất cao. Hộ có biên lợi nhuận dày và ít chi phí có chứng từ — dịch vụ, gia công tại nhà — thường có lợi khi tính theo tỷ lệ trên doanh thu. Nhưng đây chỉ là nguyên tắc; phải lấy số thật của bạn tính thử cả hai cách mới biết.

Lưu ý quan trọng về chi phí: muốn tính theo thu nhập thì chi phí phải có hóa đơn chứng từ hợp lệ, và mọi giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên phải thanh toán không dùng tiền mặt mới được trừ. Nhập hàng trả tiền mặt rồi không lấy hóa đơn là tự bỏ đi phần chi phí lẽ ra được trừ.

Khi nào bắt buộc dùng hóa đơn điện tử

Hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. Dưới mức đó thì đăng ký tự nguyện, không bắt buộc.

Điểm nhiều hộ bỏ sót: nếu năm trước bạn chưa vượt 1 tỷ nhưng trong năm nay doanh thu lũy kế vượt mức đó, bạn phải đăng ký hóa đơn điện tử trong vòng 30 ngày kể từ ngày cuối kỳ tính thuế có doanh thu lũy kế vượt ngưỡng. Nhiều hộ chỉ nhận ra chuyện này khi đã quá hạn.

Hộ có nhiều địa điểm kinh doanh thì dùng chung một mã số thuế và ghi rõ mã địa điểm kinh doanh trên hóa đơn.

Kê khai theo kỳ nào, hạn nộp ngày nào

• Doanh thu năm từ 50 tỷ đồng trở xuống: khai theo quý. Hạn nộp là ngày cuối cùng của tháng đầu tiên của quý sau.
• Doanh thu năm trên 50 tỷ đồng: khai theo tháng. Hạn nộp là ngày 20 của tháng sau.
• Quyết toán thuế thu nhập cá nhân cả năm: chậm nhất ngày 31/3 năm sau.
• Hộ dưới ngưỡng: thông báo doanh thu chậm nhất ngày 31/01 năm sau.

Với hộ cho thuê nhà, đất, mặt bằng thì có thể chọn khai hai lần một năm vào 31/7 và 31/01, hoặc một lần vào 31/01.

Hộ chuyển từ khoán sang kê khai còn một việc riêng

Hộ đang nộp khoán khi chuyển sang kê khai phải kiểm kê hàng tồn kho, máy móc và thiết bị tại thời điểm 31/12/2025, rồi gửi bảng kê bằng phương thức điện tử kèm tờ khai quý I/2026 — hoặc chậm nhất ngày 20/4/2026 với hộ khai theo tháng.

Bảng kê này không phải thủ tục hình thức. Nó xác lập giá vốn đầu kỳ của bạn. Nếu bỏ qua, toàn bộ hàng bạn đã nhập trước 2026 khi bán ra sẽ bị tính là doanh thu không có giá vốn đối ứng — nghĩa là bạn nộp thuế trên cả phần vốn chứ không chỉ phần lãi. Hộ nào chưa làm bảng kê này thì nên liên hệ cơ quan thuế quản lý để được hướng dẫn bổ sung, càng sớm càng đỡ thiệt.

Bỏ thuế khoán không có nghĩa là phải lên công ty

Một hiểu nhầm nữa đang được nhiều nơi lan truyền, thường kèm theo lời chào bán dịch vụ thành lập doanh nghiệp: rằng hộ kinh doanh “buộc phải” chuyển thành công ty từ 2026.

Không có quy định nào như vậy. Hộ kinh doanh vẫn là một hình thức hợp pháp, vẫn hoạt động bình thường, chỉ đổi cách tính thuế. Lên công ty là lựa chọn kinh doanh, có cái được và cái mất: công ty tách bạch trách nhiệm tài sản, xuất hóa đơn thuận lợi hơn khi bán cho doanh nghiệp, nhưng kéo theo chế độ kế toán đầy đủ, báo cáo tài chính năm và nhiều nghĩa vụ khai báo hơn hẳn. Nếu khách của bạn chủ yếu là người tiêu dùng cuối và bạn không cần vay vốn lớn, giữ hình thức hộ kinh doanh thường vẫn nhẹ hơn.

Chúng tôi làm cả hai việc, nên không có lý do gì để đẩy bạn sang bên nào. Chúng tôi lấy số thật của bạn tính thử cả hai phương án rồi bạn chọn.

Chúng tôi làm gì cho bạn

Chúng tôi nhận làm toàn bộ phần thủ tục: rà soát tình trạng hiện tại, chốt phần thuế khoán còn tồn, hướng dẫn kiểm kê, đăng ký chữ ký số và hóa đơn điện tử, khai báo tài khoản nhận tiền, dựng sổ sách theo mẫu, rồi kê khai và nộp thuế theo từng kỳ.

Trước khi nhận việc, chúng tôi xem tình trạng thật của hộ bạn và nói thẳng bạn có cần dịch vụ hay không. Một hộ bán tạp hóa doanh thu 400 triệu một năm, không nhân viên, không nhập hàng có hóa đơn, thì việc phải làm chỉ là một lần thông báo doanh thu mỗi năm — chúng tôi chỉ bạn cách tự làm, không nhận tiền. Phí dịch vụ chỉ đáng bỏ ra khi hộ của bạn thật sự có khối lượng sổ sách và kê khai định kỳ.

Hai điều cần nói rõ về tư cách của chúng tôi. Thứ nhất, chúng tôi không phải đại lý thuế — danh xưng đó dành cho doanh nghiệp có ít nhất hai người đủ tiêu chuẩn làm việc toàn thời gian theo Điều 64 Nghị định 252/2026/NĐ-CP. Chúng tôi cung cấp dịch vụ làm thủ tục về thuế, điều mà Thông tư 109/2026/TT-BTC (hiệu lực 24/7/2026) cho phép hộ kinh doanh và tổ chức đủ tiêu chuẩn thực hiện mà không phải đăng ký với cơ quan thuế. Thứ hai, chúng tôi không nhận dịch vụ kế toán cho doanh nghiệp — việc đó phải do đơn vị có Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán thực hiện. Khi khách cần, chúng tôi giới thiệu và nói rõ ai là người ký.

Một điều chúng tôi không làm: không khai thấp hơn doanh thu thực tế. Nếu mục đích của bạn khi tìm dịch vụ là để con số trên tờ khai nhỏ hơn con số thật, chúng tôi không phải chỗ nên gọi. Việc chúng tôi làm là giúp bạn chọn đúng phương pháp tính thuế và tập hợp đủ chi phí được trừ — hai thứ đó, làm nghiêm túc, thường tiết kiệm được nhiều hơn là khai gian.

Hồ sơ cần chuẩn bị

• Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh
• Giấy chứng nhận đăng ký thuế hoặc thông báo mã số thuế
• Căn cước công dân của chủ hộ kinh doanh
• Thông báo mức thuế khoán gần nhất và chứng từ đã nộp thuế khoán
• Bảng kê hàng tồn kho, máy móc, thiết bị tại thời điểm 31/12/2025
• Danh sách tài khoản ngân hàng và ví điện tử dùng để nhận tiền kinh doanh
• Hóa đơn, chứng từ mua vào của kỳ cần kê khai (nếu tính thuế theo thu nhập)
• Hợp đồng thuê mặt bằng, hợp đồng lao động (nếu có)
• Chữ ký số của chủ hộ kinh doanh

Trình tự thực hiện

1. Rà soát hiện trạng: ngành nghề, doanh thu thực tế, mức khoán cũ và các khoản thuế còn tồn
2. Chốt và nộp đủ phần thuế khoán còn lại của giai đoạn trước 01/01/2026
3. Kiểm kê hàng tồn kho, máy móc, thiết bị tại thời điểm 31/12/2025 để xác lập giá vốn đầu kỳ
4. Đăng ký chữ ký số và hóa đơn điện tử (bắt buộc nếu doanh thu năm trên 01 tỷ đồng)
5. Khai báo tài khoản ngân hàng, ví điện tử nhận tiền kinh doanh và dựng sổ theo dõi doanh thu, chi phí
6. Chọn phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân, kê khai và nộp thuế theo kỳ, quyết toán năm chậm nhất 31/3 năm sau

Những trường hợp hồ sơ bị trả lại

Biết trước mấy điều này thì bạn đỡ mất một vòng đi lại:

Căn cứ pháp lý

Pháp luật thay đổi thường xuyên. Nội dung trang này cập nhật tới 24/10/2026. Trước khi làm thủ tục, bạn nên liên hệ để chúng tôi kiểm tra lại quy định hiện hành.

Câu hỏi thường gặp